Inan sibuk ho Facebook, oan sai vítima iha eskola

Maioria inan aman iha mundu sempre preokupa kona ba oan sira-nia futuru, tanba oan sira mak esperansa moris hodi hatutan inan-aman sira-nia moris ba aban-bairua no oan mós sai hanesan jerasaun kontinuador iha família ida. Maioria inan aman sira mós sakrifika aan, inklui mós sakrifika sira-nia dignidade tanba de’it oan sira atu sai diak iha future. Maibé inan-aman balu la dun preokupa, sira preokupa liu ho Facebook no ikus mai oan sira mak tenki sai vítima.

Situasaun ida ne’e akontese iha eskola Ensinu Báziku Farol Dili, liu-liu professor sira triste, tanba estudante balu iha eskola ne’e, inan- aman la preokupa hodi prepara sira-nia materia hodi tuir prosesu aprendizajen. “Labarik sira ne’e mai eskola, sira-nia  lapis, livru laiha. Ami husu sira dehan, tanba saida mak l a halo Trabalho Para Casa? sira hateten mai ami hanesan ne’e; Profesora, ha’u-nia Apá ba servisu, Amá iha  uma sibuk ho Facebook de’it,” relata Diretora Eskola Farol Dili,  Irene Morato bainhira enkontru ho estudante sira-nia inan aman, iha eskola Farol,  Sesta (13/10).

Irene triste, tanba labarik ki’ik oan sira mak kesar fali inan nia hahalok hanesan ne’e,  professor sira atu ko’alia saida, inan mak sala ka oan sira mak bosok.

“Labarik sira mai la hakerek, ami husu tanba saida mak la hakerek? Sira hatan, ha’u-nia ama la tau ha’u nia  lapis, tanba sibuk ho telefone, facebook no halimar game, ne’e la’os ami mak inventa, tanba ami la’os lor-loron hamutuk hela ho imi, maibé labarik sira mak kesar hanesan ne’e duni,” katak nia.

 Diretora ne’e mós lamenta tebes, tanba labarik balu ba eskola la tuir prosesu aprendizazen iha eskola, maibé sira tu’ur iha estrada hodi fuma sigaru no goza professor sira.

Irene hatutan, bainhira professor sira sai bolu sira atu tama aula laran hodi eskola, estudante sira ne’e halai hodi pintas fali professor sira.

“Sira ba tu’ur tiha iha estrada ne’eba dada sigaru gaya de’it, bainhira profesor sira sai ba bolu sira, sira goza fali profesor dehan, mai ita la’o pasiar tiha de’it. Hanesan ne’e labele fó sala ami, tanba inan aman mak la eduka oan sira iha uma, edukasaun ne’e  mai husi inan aman sira iha uma, ami profesor ne’e aumenta de’it, la’os mai to’o eskola mak ami profesor fera ulun ba fatuk ho ai,” lamenta Irene.

Tanba ne’e, Irene ezije ba inan aman sira atu eduka oan sira iha uma, hodi labele hatudu hahalok hanesan ne’e ba professor sira iha eskola.

“Ha’u mak sai ba bolu sira, sira kanta hotar fali ha’u, ne’e labele fó sala ami, kuandu labarik sira la aprende buat ida iha eskola,” dehan Irene.

Nune’e mós, Irene husu ba Polisia Nasionál Timor Leste (PNTL), atu hahú Segunda ne’e ba oin mak hetan estudante ekola Farol iha estrada ibun, kaptura hotu sira lori ba Kuartel Polísia mak bolu inan aman ba hasai sira, para inan aman bele hatene eduka oan sira.

Partisipa iha ekontru ne’e mak hanesan, Adjuntu Komandante Munisipiu Dili, Superintendente Euclides Belo, Diretur Jeral Ministériu Edukasaun, Xefi Suku Motael, professor sira husi eskola Farol no inan aman estudante sira nian.

*gmntv.tl